GÜNDOĞDU
Bu dünyada bir bey vardı, Adı, Gündoğdu. O hâkim ve bilgin biriydi; uzun bir süre beylik yaptı. Yumuşak huylu, dürüst, özü sözü doğru, gönlü çok zengin biriydi. Kötü için ateş, düşman için âfetti, sevecendi, bu huyları onun günden güne yükselişini sağladı. Ülkesini yönetirken kendi şahsi menfaatini düşünmezdi. Güzel bir söz vardır: “kötü ve sefillerin yanından uzaklaşıp gitmesi için insanda yüksek irade ve iyilikseverlik denk olmalıdır. İnsanın değeri bu ikisiyle ölçülür”. Hükümdar Gündoğdu, iyi özellikleriyle güneş ve ay gibi parlayarak, dünyayı aydınlattı. Akıllı kim varsa onu yanına çağırdı. Halk arasındaki bilgin kişiler onun etrafında toplandı.
Bir gün tek başına otururken derin düşüncelere daldı. Memleketin her işini kendisinin yapamayacağını anladı. Bunun için seçkin, akıllı kişilere ihtiyacı vardı. Bu yardımcı candan, dürüst, seçkin ve akıllı ve memleketin iç ve dış yönetiminden anlamalıydı. Bu amaçla yardımcı aradı, bulamadı. Her işi kendisi yapmak zorunda kaldı. Huzur arayan insan daima sıkıntıyla karşılaşır. İnsan ne kadar büyürse baş ağrısı da o denli artar bu dünyada.
Hükümdar bütün memlekete kulak kesildi, yasaya uymayanları cezalandırdı. Kötüleri memleketten uzaklaştırdı. Her an tedbirle memleketi idare etti. İhmâl ve tedbirsizlik yüzünden çok insan ölmüştür. Şâir:
“Gafil olma, her işinde uyanık ol;
Her iki dünyayı da tedbirle al.”
diye boşuna söylememiştir.
Ey sert huylu insan, gafil olma, uyanık ol!
Yönetici uyanık olursa memleket huzura kavuşur. Gündoğdu tüm bunlara dikkat ettiğinden halkı mutluluk ve refah içinde yaşadı. Kurtla kuzu aynı yerden su içti. Bey, iyi ve doğru olursa halk ta mutlu olur. İyi isim bırakmak büyük saadettir. Gündoğdu’ya memleketinde herkes dua etti. Gündoğdu bir gün Aydoldu (Dolunay) adında ağırbaşlı, akıllı, temiz yürekli, zeki bir adamın övgüsünü işitti ve onun yanına gitmek üzere hazırlık yaptı… (Devam edecek…)
( KUTADGU BİLİG’den özetlenerek alınmıştır. “Mutluluk Bilgisi”- Yazar: Yusuf Has Hâcib)
Bu dünyada bir bey vardı, Adı, Gündoğdu. O hâkim ve bilgin biriydi; uzun bir süre beylik yaptı. Yumuşak huylu, dürüst, özü sözü doğru, gönlü çok zengin biriydi. Kötü için ateş, düşman için âfetti, sevecendi, bu huyları onun günden güne yükselişini sağladı. Ülkesini yönetirken kendi şahsi menfaatini düşünmezdi. Güzel bir söz vardır: “kötü ve sefillerin yanından uzaklaşıp gitmesi için insanda yüksek irade ve iyilikseverlik denk olmalıdır. İnsanın değeri bu ikisiyle ölçülür”. Hükümdar Gündoğdu, iyi özellikleriyle güneş ve ay gibi parlayarak, dünyayı aydınlattı. Akıllı kim varsa onu yanına çağırdı. Halk arasındaki bilgin kişiler onun etrafında toplandı.
Bir gün tek başına otururken derin düşüncelere daldı. Memleketin her işini kendisinin yapamayacağını anladı. Bunun için seçkin, akıllı kişilere ihtiyacı vardı. Bu yardımcı candan, dürüst, seçkin ve akıllı ve memleketin iç ve dış yönetiminden anlamalıydı. Bu amaçla yardımcı aradı, bulamadı. Her işi kendisi yapmak zorunda kaldı. Huzur arayan insan daima sıkıntıyla karşılaşır. İnsan ne kadar büyürse baş ağrısı da o denli artar bu dünyada.
Hükümdar bütün memlekete kulak kesildi, yasaya uymayanları cezalandırdı. Kötüleri memleketten uzaklaştırdı. Her an tedbirle memleketi idare etti. İhmâl ve tedbirsizlik yüzünden çok insan ölmüştür. Şâir:
“Gafil olma, her işinde uyanık ol;
Her iki dünyayı da tedbirle al.”
diye boşuna söylememiştir.
Ey sert huylu insan, gafil olma, uyanık ol!
Yönetici uyanık olursa memleket huzura kavuşur. Gündoğdu tüm bunlara dikkat ettiğinden halkı mutluluk ve refah içinde yaşadı. Kurtla kuzu aynı yerden su içti. Bey, iyi ve doğru olursa halk ta mutlu olur. İyi isim bırakmak büyük saadettir. Gündoğdu’ya memleketinde herkes dua etti. Gündoğdu bir gün Aydoldu (Dolunay) adında ağırbaşlı, akıllı, temiz yürekli, zeki bir adamın övgüsünü işitti ve onun yanına gitmek üzere hazırlık yaptı… (Devam edecek…)
( KUTADGU BİLİG’den özetlenerek alınmıştır. “Mutluluk Bilgisi”- Yazar: Yusuf Has Hâcib)