Yalan söyleyen çocuğa ne yapmalı!

[bluemoon24]

Hemen hemen herkes birini üzmemek ya da zor bir durumdan kurtulmak gibi amaçlarla zaman zaman yalan söylese de, çocukların yalanları ebeveynleri doğal olarak fazlasıyla endişelendirir

Hemen hemen herkes birini üzmemek ya da zor bir durumdan kurtulmak gibi amaçlarla zaman zaman yalan söylese de, çocukların yalanları ebeveynleri doğal olarak fazlasıyla endişelendirir

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr

SAKİN OLUN!

Çocuğun yalanı karşısında kızgınlığa kapılabilirsiniz

ÇOCUĞUN YAŞI ÖNEMLİ

Çocukların yalan söylemesinin farklı yaşlarda farklı anlamları vardır

3 yaşından önce

3 yaşından önce çocuğun yalan söylemesinin hiçbir anlamı yoktur

3-4 yaş

3-4 yaşındaki çocuklar düşüncelerini başkalarının bilmediğini anlamaya başlarlar

5-8 yaş

Okulun ilk yıllarındaki çocuklar gerçek ile yalan arasındaki farkı anlamaya başlasalar da, genellikle doğru olanı yapmaktan çok, anne-babalarını memnun etmeyi isterler

8-10 yaş

8-9 yaşlar civarında çocuklar gerçek ile yalan arasındaki farkı tam olarak kavrarlar ve genellikle 9-10 yaş civarında doğru ve yanlış muhakemesi gelişir, doğru ile yanlışı kendi muhakemesi ile ayırır

Hayali arkadaşlar

3-4 yaşlar civarında hayali arkadaşların görülmesi normaldir ve genellikle çocuk büyüdükçe bu durum ortadan kalkar

ÇOCUKLAR NEDEN YALAN SÖYLER?

Çocuklar çok çeşitli nedenlerle yalan söyleyebilir

Örneğin:

Küçük yaşta olması nedeniyle henüz gerçek ile gerçek olmayanı ya da doğru ile yanlış arasındaki farkı bilmiyor olabilir

Cezalandırılmaktan veya anne-babasının sevgisini kaybetmekten korkuyor olabilir

Özgüveni düşük olabilir ve kendisini daha iyi hissetmeye çalışıyor olabilir

Arkadaşlarını etkilemek ve grup içinde kabul görmek amacı taşıyor olabilir

Bazen durumu kendisi farklı anlamış olabilir ve aslında gerçeği söylediğini zannediyor olabilir

Ailede yalan söyleyen başka birinin davranışını taklit ediyor olabilir

)

Bazen çocuklar gerçek olmasını arzu ettikleri şeyi gerçekmiş gibi söylerler

Ergenler gerçeği söyledikleri zaman yapmayı çok istedikleri bir şeyi yapmalarına izin verilmeyeceği korkusu ile yalan söyleyebilirler

Büyük çocuklar ve özellikle ergenler belli ölçüde özel yaşama sahip olmak isterler ve yaşamlarının bu özel kısmını anne-babaları ile paylaşmak istemezler

NE YAPABİLİRSİNİZ?

Çocuğunuz yalan söylediğinde hemen öfkeli bir tepki vermek yerine, uzun vadeyi hesaba katan, tutarlı ve mantıklı tepkiler sergilemeniz çocuğunuzun davranışını önemli ölçüde etkileyecektir

Çocuğunuz yalan söylüyorsa, şu noktalara dikkat etmelisiniz:

Mücadeleye girişmeyin

Çocuğa gerçeği söyletme mücadelesine girişmemeye çalışın

Doğru söylemenin neden önemli olduğunu öğretin

Örneğin “bir kişinin doğruyu söylemesi o kişiye güven duymamıza yardımcı olur” gibi açıklamalarla doğruyu söylemenin neden önem taşıdığını anlatın

Gerçek ile hayal arasındaki farkı anlamasına yardım edin

Küçük çocuklar söz konusu olduğunda, gerçek ile uydurma arasındaki farkı anlaması için yardımcı olun

Cezalandırılma korkusunu önleyin

Çocuğunuzun cezalandırılmaktan korktuğunu ve bunun için yalan söylediğini düşünüyorsanız, dürüst davranmaktan korkmaması için, ceza uyguladığınız konularda daha iyi çözüm yolları bulmak amacıyla onunla karşılıklı konuşun

Önemsiz vakalarda “suçluyu” saptamaya uğraşmayın

Önemsiz vakaları “sütün başına bir kaza gelmiş anlaşılan, haydi birlikte temizleyelim (ya da temizler misin lütfen)” gibi sözlerle geçiştirmek direkt olarak “sütü sen mi döktün?” demekten daha yararlı olur

Güçlü arzularını fark ettiğinizi gösterin

Çocuğunuza bazı yalanlarının aslında onun arzuları olduğunu anladığınızı gösterin

Etiketlemeyin

Çocuğunuzu “yalancı” olarak etiketlemeyin

Doğruyu söylemesini takdir edin

Çocuğunuz gerçeği söylediğinde bunu fark ettiğinizi ve memnuniyetinizi gösterin

Büyük çocuklara ve ergenlere belli ölçüde özel yaşam şansı tanıyın

Onları korumak için bilmeniz gerekenleri sorun ancak çok da meraklı ve müdahaleci davranmayın

Genellikle zamanı geldiğinde ve sizin de yargılamadan dinleyeceğinizi hissettiklerinde zaten size anlatacaklardır

Yardım alın

Çocuğunuz sürekli yalan söylüyor veya açıkça ortaya koyulduğu halde gerçeği kabullenmekte zorluk yaşıyorsa, bir çocuk psikiyatrisi uzmanı hekimden yardım alın

UNUTMAYIN!

Doğruyu söylemek çocukların doğuştan bildiği bir şey değil, zaman içinde öğrendiği bir şeydir

Küçük çocuklar anne-babalarını memnun etmeyi her şeyden daha fazla isteyebilirler

Çocuklara gerçek ve gerçek olmayan arasındaki farkı öğretin ancak çocukların bunu gerçekten kavramalarının zaman alacağını unutmayın

Doğruyu söylemenin sizin için neden önemli olduğunu anlatın

Kendiniz de doğruları söyleyerek iyi örnek olun